In Nederland bestaan honderden hypotheekvarianten. Dit aanbod lijkt groot, maar al deze varianten zijn in feite afgeleid van en aantal hoofdvormen, elk met specifieke kenmerken. Onderstaand vindt u de meest voorkomende vormen van een hypotheek op en rij met alle voor- en nadelen.

Een lineaire hypotheek

De lineaire hypotheek is een van de oudste hypotheekvormen die er bestaan. Het is een eenvoudige vorm, waarbij u iedere maand een vast bedrag aflost. De uitstaande schuld wordt daardoor steeds kleiner, waardoor tevens het rentebedrag daalt en de totale maandlast steeds kleiner wordt.

De kenmerken van een lineaire hypotheek in het kort:
• hoge aanvangslasten;
• dalende maandlasten;
• relatief klein belastingvoordeel;
• goed te combineren met andere hypotheekvormen.

Voordelen:
• U bouwt snel vermogen op. want uw schuld neemt snel af.
• Uw maandlasten dalen na verloop van tijd.
• De totale rentelast is laag.

Nadelen:
• Hoge maandlasten bij aanvang.
• Het fiscale voordeel neemt af.

Een annuïteiten- hypotheek

Als oplossing voor de hoge aanvangslasten bij de lineaire hypotheek is de annuïteitenhypotheek ontwikkeld. Bij deze hypotheek betaalt u tijdens de totale looptijd een vast maanbedrag dat bestaat uit een aflossingsrentegedeelte. In het begin is bet aflossingsgedeelte klein en het rentedeel groot, U profiteert dus in het begin van de mogelijkheid om alle rente fiscaal af te trekken. Aan het einde van de looptijd is dit net andersom: u betaalt dan bijna geen rente meer en voornamelijk nog aflossing. Dit betekent dat uw nettomaandlasten aan het einde van de looptijd hoger zijn.

De kenmerken van een annuïteitenhypotheek zijn in 't kort:
• lage aanvangslasten;
• bruto-maandbedrag blijft gelijk;
• netto-maandlast stijgt door afnemende belastingteruggave;
• trage vermogensopbouw.

Voordelen:
• In het begin weinig aflossing, daardoor lage lasten.
• Hierdoor kunt u vaak een hoger hypotheekbedrag krijgen.

Nadelen:
• Relatief geringe vermogensopbouw in de eerste jaren.
• De totale rentelasten zijn hoog.
• Uw netto-maandlasten nemen toe.

Een aflossingsvrije hypotheek

Bij een aflossingsvrije hypotheek - de naam zegt het al - lost u niets af: u betaalt alleen rente, die fiscaal aftrekbaar is. Deze hypotheekvorm wordt vaak gebruikt door mensen die een deel van hun vermogen, dat in hun huis vastzit, willen gebruiken. De aflossingsvrije hypotheek wordt ook veel gebruikt in combinatie met andere hypotheekvormen, zoals een annuïteitenhypotheek, een spaar- of een levenhypotheek.

De kenmerken van een aflossingsvrije hypotheek in 't kort:
• maximale belastingteruggave;
• age netto-maandlasten;
• geen vermogensopbouw.

Voordelen:
• Er zijn vele combinaties mogelijk met levensverzekeringen en beleggingen.
• U heeft een grote vrijheid.
• Door de maximale belastingteruggave zijn uw netto-maandlasten laag.

Nadelen:
• U bouwt geen vermogen op. doordat u alleen rente betaalt.

De krediethypotheek is een afgeleide van de aflossingsvrije hypotheek en wordt meestal afgesloten op de overwaarde van het huis. Wanneer u een krediethypotheek afsluit, kunt u gedurende de looptijd van de hypotheek een deel van het bedrag dat u tot dat moment heeft afgelost, weer opnemen. Het voordeel van deze afgeleide vorm is de flexibiliteit.

Een traditionele levenhypotheek

Een traditionele levenhypotheek bestaat altijd uit twee delen: u gaat een lening aan waarop u gedurende de looptijd niet aflost en daarnaast sluit u een aparte levensverzekering af, waarvoor u premie betaalt. De verzekeringsmaatschappij bepaalt hoe de premie die u betaalt belegd wordt. Aan het einde van de looptijd kunt u de hypotheek geheel of gedeeltelijk aflossen met de uitkering van deze verzekering. Deze bestaat uit de verzekerde som plus - in de meeste gevallen - een bepaalde vorm van winstuitkering. Ook bij onverhoopt overlijden voor de einddatum van de hypotheek kan de hypotheekschuld geheel of gedeeltelijk worden afgelost. Afhankelijk van de winst van de verzekeringsmaatschappij kan minder of meer uitgekeerd worden dan het totale hypotheekbedrag. Beëindiging van de levensverzekering binnen twintig jaar kan nadelige fiscale gevolgen hebben.

De kenmerken van een traditionele even hypotheek:
• maximale belastingteruggave;
• schuld blijft tot aan het moment van aflossen even groot;
• bij overlijden voor einddatum wordt het huis geheel of gedeeltelijk schuldenvrij.

Voordelen:
• U geniet gedurende de totale looptijd de maximale renteaftrek.
• U maakt gebruik van belastingvrij sparen.
• De verzekering heeft doorgaans een hogere opbrengst, afhankelijk van beleggingsresultaat, maar ook van de maatschappij.
• Hierbij heeft u een gegarandeerd rendement, dat echter wel laag is.

Nadelen:
• Het eindbedrag is onzeker (de hoogte van de uitkering kan zowel lager als hoger uitvallen, afhankelijk van het beleggingsresultaat, maar ook van de verzekeringsmaatschappij).
• U heeft geen invloed op de fondsen waarin belegd wordt.

Een spaarhypotheek

Bij een spaarhypotheek gaat u een lening aan waarop u gedurende de looptijd niet aflost. Daarnaast sluit u een gemengde levensverzekering af. Het maandelijks te betalen rentebedrag is constant, omdat u niet aflost. De premie die u betaalt, bestaat uit een spaar-, een risico- en een kostendeel. Iedere maand Legt u een spaarpremie in. waarover u een vergoeding krijgt. Deze vergoeding is gelijk aan de hypotheekrente, waardoor de nettomaandlasten redelijk stabiel blijven. Als bijvoorbeeld de rente stijgt moet u meer rente betalen, maar de premie daalt. Per saldo zal de netto-maandlast in beperkte mate toenemen. Ook het omgekeerde geldt, bij een daling van de rente. Aan het einde van de looptijd zijn alle spaarpremies, plus de daarover ontvangen rente, precies voldoende om de hypotheek af te lossen. De risicopremie zorgt ervoor dat de hypotheek bij overlijden volledig of gedeeltelijk kan worden afgelost. Beëindiging van de levensverzekering binnen twintig jaar kan nadelige gevolgen hebben. De spaarhypotheek biedt meer zekerheden dan een levenhypotheek, omdat op de einddatum - of bij tussentijds overlijden - een gegarandeerd bedrag wordt uitgekeerd.

De kenmerken van een spaarhypotheek op een rij:
• maximale belastingteruggave;
• schuld blijft tot aan het moment aflossen even groot;
• vaste maandlast (bruto en netto) gedurende totale looptijd;
• rendementspercentage is gelijk aan de hypotheekrente;
• bij overlijden voor einddatum wordt het huis geheel schuldenvrij.

Voordelen:
• U geniet gedurende de totale looptijd van de maximale renteaftrek.
• U maakt gebruik van belastingvrij sparen.
• Effecten van renteschommelingen worden verminderd.
• Zekerheid over het eindbedrag op einddatum of bij overlijden.

Nadelen:
• U bent gebonden aan één instantie.
• U bent vaak minder flexibel in de verzekeringsvoorwaarden dan bij een levenhypotheek.
• U heeft geen kans op een hoger rendement.
• U betaalt een rente die doorgaans 0,2% hoger is.

Een beleggingshypotheek

Bij een beleggingshypotheek wordt geen aparte levensverzekering afgesloten. U belegt daarentegen rechtstreeks in aandelen of beleggingsfondsen. Op deze wijze heeft u geen last van nadelige fiscale gevolgen wanneer u de hypotheek binnen twintig jaar wilt beëindigen. Het is wel verstandig een aparte overlijdensrisicoverzekering af te sluiten. Overigens zijn er zeer veel verschillende vormen van beleggingshypotheken, die per bank of verzekeringsmaatschappij kunnen verschillen.

De kenmerken in 't kort:
• maximale belastingteruggave;
• schuld blijft tot aan het moment van aflossen even groot;
• rendement staat niet vast: kan zowel positief als negatief uitpakken.

Voordelen:
• Uw netto-maandlasten zijn laag.
• U bent niet gebonden aan de fiscale regels die voor levensverzekeringen gelden.
• De kans bestaat dat de opbrengst aanmerkelijk hoger is.

Nadelen:
• Deze vorm wordt door een beperkt aantal maatschappijen aangeboden.
• Het eindkapitaal is niet gegarandeerd.
• Het rendement kan deels belast zijn.